ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

1. Γενικές παρατηρήσεις

Είναι γνωστό ότι για να "μπει" κάποιος στον κυβερνοχώρο (internet) απαραίτητη πρϋπ΄θεση αποτελεί η χρήση του τομέα τηλεπικοινωνιών (σταθερού ή κινητού τηλεφώνου ). Η χρήση αυτή επιτυγχάνεται με την σύνδεση του χρήστη με μια εταιρεία παροχής υπηρεσιών διαδικτύου σε ιδιώτες. Απαραίτητο βέβαια είναι να διαθέτει ο χρήστης τον κατάλληλο τεχνολογικό εξοπλισμό. Κατά συνέπεια οι σχετικοί με τις τηλεπικοινωνίες νόμοι έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με την χρήση του διαδικτύου. Με άλλα λόγια το διαδίκτυο (internet) δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια μορφή επικοινωνίας που γίνεται με την βοήθεια ή δια μέσου των τηλεπικοινωνιών. Σύμφωνα λοιπόν με τα παραπάνω σχετικοί με το διαδίκτυο Νόμοι είναι :

α) ο 2867/19-12-2000 για την οργάνωση και λειτουργία τηλεπικοινωνιών και άλλες διατάξεις. Ο πρόσφατος αυτός νόμος αντικατέστησε τον ισχύοντα Ν. 2246/20.10.1994 για την " Οργάνωση και Λειτουργία του Τομέα Τηλεπικοινωνιών", πλην των διατάξεών του που αφορούν την παροχή ταχυδρομικών υπηρεσιών (άρθρο 13 §12 Ν. 2867/2000) και των διατάξεων εκείνων που αναφέρονται στην σύσταση της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (άρθρ. 3§1Ν. 2867/2000).

β) Ο Ν.2774/22.12.99 για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στον τηλεπικοινωνιακό τομέα, σε συνδυασμό με το Ν.2472 /10.4.97 "προστασία ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα".

γ) Ο Ν. 2225/20.7.94 για την προστασία της ελευθερίας της ανταπόκρισης και επικοινωνίας.

Α) ο 2867/19-12-2000 για την οργάνωση και λειτουργία τηλεπικοινωνιών και άλλες διατάξεις.

Ο νόμος αυτός ρυθμίζει κάθε είδους τηλεπικοινωνιακής δραστηριότητος, που αναπτύσσεται εντός της Ελληνικής Επικρατείας. Είναι γνωστός και ως νόμος "για την απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών", καθότι επιτρέπει την ελεύθερη εγκατάσταση, λειτουργία, διαχείριση και εκμετάλλευση των τηλεπικοινωνιακών δικτύων. Όπως και ο προηγούμενος Ν. 2246/1994, έτσι και αυτός προσδιορίζει όχι μόνον τεχνικούς, αλλά και νομικούς όρους. Έτσι ως "παροχος τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών" ορίζεται η τηλεπικοινωνιακή επιχείρηση που παρέχει τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες διαθέσιμες στο κοινό, ενώ ως "χρήστης" θεωρείται κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, που χρησιμοποιεί ή ζητά να χρησιμοποιήσει δημόσιες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες.

Β) Ο Ν.2774/22.12.99 προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στον τηλεπικοινωνιακό τομέα, σε συνδυασμό με το Ν.2472 /10.4.97 "προστασία ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα".

Ο Ν. 2774/22.12.1999, ο οποίος αναφέρεται στην προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στον τηλεπικοινωνιακό τομέα, αποτελεί ειδικότερη μορφή του Ν. 2472/97, και αποτελεί υλοποίηση της οδηγίας 97/66/Ε.Κ. Δηλαδή οι προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες στα δημόσια τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, δημιουργούν ειδικές απαιτήσεις στη προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ( Βλ. Εισηγ. ΄Εκθεση Νόμου 2774/99). Σκοπός του νόμου αυτού είναι η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ατόμων και ιδίως της ιδιωτικής ζωής και η θέσπιση των προϋποθέσεων για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στον τηλεπικοινωνιακό τομέα.


Ο ν. 2472/1997 (ΦΕΚ 50 Α/10.4.1997) προστατεύει το άτομο από την αυτοποιημένη ή μη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ο νόμιμος κάτοχος των δεδομένων (ακόμα και των προσωπικών) προστατεύεται από το άρθρο 370 Β Π.Κ., όπως αυτό προστέθηκε με το άρθρο 3 ν. 1805/88. Ο Ν. 2472/1997 προστατεύει το ίδιο το άτομο από την επεξεργασία των στοιχείων αυτών .

Χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής του Ν. 2472/97 στο διαδίκτυο αποτελεί η διασύνδεση αρχείων .

Γ) Ν. 2225/94 Για την προστασία της ελευθερίας της ανταπόκρισης

Ο νόμος αυτός έχει άμεση σχέση με τον κυβερνοχώρο αφού όπως ήδη ελέχθη το Internet δεν είναι τίποτα άλλο, παρά μια μορφή επικοινωνίας που γίνεται δια μέσου των τηλεπικοινωνιών.
Με το άρθρο 1 του Νόμου αυτού (2225/94) ιδρύεται η Εθνική Επιτροπή Προστασίας Απορρήτου των Επικοινωνιών, της οποίας αποστολή είναι (μεταξύ των άλλων) και η προστασία του απορρήτου της τηλεφωνικής και κάθε άλλης μορφής τηλεπικοινωνιακής ανταπόκρισης. Ετσι με τις προϋποθέσεις 4 του Νόμου αυτού μπορεί να γίνει η παρακολούθηση (ανταλλαγής) e-mail π.χ. Ο Α εκβιάζει ( άρθρ. 385 Π.Κ.) τον Β, στέλνοντας e-mail. Ο Β καταγγέλλει στην Αστυνομία. Η Αστυνομία ζητά από τον Παροχέα (ISP) να παρακολουθεί την ανταλλαγή e-mail. Ο παροχέας στην περίπτωση αυτή δεν μπορεί να επικαλεσθεί το απόρρητο των επικοινωνιών.

2.Ειδικές ποινικές διατάξεις στον χώρο του διαδικτύου.

Τιμωρείται ποινικώς , εάν διαπράττεται στον χώρο του διαδικτύου η παρακάτω συμπεριφορά:

α) Σύμφωνα με το άρθρο 11 του Ν. 2867/2000 η κατά παράβαση των άρθρων 5 (αναφέρεται στην χορήγηση γενικών αδειών τηλεπικοινωνιακών δραστηριοτήτων) και 6 (αναφέρεται στην χορήγηση ειδικών αδειών τηλεπικοινωνιακών δραστηριοτήτων) άσκηση τηλεπικοινωνιακών δραστηριοτήτων τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δώδεκα (12) μηνών και με χρηματική ποινή ύψους από πέντε εκατομμύρια (5.000.000) έως πεντακόσια εκατομμύρια (500.000.000) δραχμές.

Επίσης όποιος παραβαίνει με οποιονδήποτε τρόπο τις υποχρεώσεις εχεμύθειας, σεβασμού της ιδιωτικής ζωής και τήρησης του απορρήτου των κάθε είδους δεδομένων που μεταβιβάζονται ή μετάγονται μέσω των τηλεπικοινωνιακών συστημάτων που χρησιμοποιεί ή διαθέτει, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) έως είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) δραχμών. εφόσον δεν προβλέπονται βαρύτερες ποινές από άλλες ισχύουσες διατάξεις. Σε περίπτωση που ο παραβάτης της παρούσας διάταξης ανήκει στο προσωπικό τηλεπικοινωνιακής επιχείρησης, η επιβαλλόμενη ποινή φυλάκισης είναι τουλάχιστον τριών (3) ετών και η χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα εκατομμύρια (10.000.000) δραχμές.

Ο τεχνικός εξοπλισμός και τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για την τέλεση των παραπάνω αξιόποινων πράξεων δημεύονται. Σε περιπτώσεις πολλαπλών ή καθ' υποτροπή παραβάσεων προβλεπόμενων στον παρόντα νόμο, όπως εκάστοτε ισχύει, ή στον Ποινικό Κώδικα, σε σχέση με τα ανωτέρω αδικήματα, επιβάλλονrαι αθροιστικά οι βαρύτερες ποινές.

β) Σύμφωνα επίσης με το άρθρο 13 Ν.2774/22.12.99 για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στον τηλεπικοινωνιακό τομέα, όποιος κατά παράβαση του νόμου αυτού χρησιμοποιεί, επεξεργάζεται, μεταδίδει, ανακοινώνει, δημοσιοποιεi δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα συνδρομητών ή χρηστών, τα καθιστά προσιτά σε μη δικαιούμενα πρόσωπα ή επιτρέπει στα πρόσωπα αυτά να λάβουν γνώση των εν λόγω δεδομένων, ή τα εκμεταλλεύεται με οποιονδήποτε τρόπο. τιμωρείται με φυλάκιση και χρηματική ποινή και αν πρόκειται για ευαίσθητα δεδομένα με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή του τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου ( 1.000.000) έως δέκα εκατομμυρίων ( 10.000.000) δραχμών, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα από άλλες διατάξεις.

Υπεύθυνος επεξεργασίας που δεν συμμορφώνεται με τις πράξεις της Αρχής που επιβάλλουν τις διοικητικές κυρώσεις των περιπτώσεων γ' (προσωρινή ανάκληση αδείας), δ' (οριστική ανάκληση αδείας) και ε' (καταστροφή αρχείου ή διακοπή επεξεργασίας και καταστροφή των σχετικών δεδομένων) της παρ. 1 του άρθρου 21 του ν. 2472/1997 τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή τουλάχιστον ενός εκατομμυρiου (1.000.000) δραχμών έως πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) δραχμών.

Οι διατάξεις των παραγράφων 6 έως και 14 του άρθρου 22 του Ν. 2472/1977 εφαρμόζονται και επί των πράξεων των προηγουμένων παραγράφων.

γ) Σύμφωνα με το άρθρο 22 Ν 2472/1977 τιμωρείται:

1. Όποιος παραλείπει να γνωστοποιήσει στην Αρχή, κατά το άρθρο 6 τη σύσταση και λειτουργία αρχείου ή οποιαδήποτε μεταβολή στους όρους και τις προϋποθέσεις χορηγήσεως της άδειας, που προβλέπεται από την παρ. 3 του άρθρου 7 του παρόντος νόμου, τιμωρείται με φυλάκιση έως τριών (3) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου (1.000.000) δραχμών έως πέντε εκατομμυρίων (5.000. 000) δραχμών.

2. Όποιος κατά παράβαση του άρθρου 7 του παρόντος νόμου διατηρεί αρχείο χωρίς άδεια ή κατά παράβαση των όρων και προϋποθέσεων της άδειας της Αρχής, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους και
χρηματική ποινή τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου (1.000.000) δραχμών έως πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) δραχμών.


3. Οποιος κατά παράβαση του άρθρου 8 του παρόντος νόμου προβαίνει σε διασύνδεση αρχείων χωρίς να την γνωστοποιήσει στην Αρχή, τιμωρείται με φυλάκιση έως τριών (3) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου (1.000.000) δραχμών έως πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) δραχμών. Όποιος προβαίνει σε διασύνδεση αρχείων χωρίς την άδεια της Αρχής, όπου αυτή απαιτείται ή κατά παράβαση των όρων της άδειας που του έχει χορηγηΘεf, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον ενός εκατομμυρfου (1.000.000) δραχμών έως πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) δραχμών.

4. Όποιος χωρίς δικαίωμα επεμβαίνει με , οποιονδήποτε τρόπο σε αρχείο δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ή λαμβάνει γνώση των δεδομένων αυτών ή τα αφαιρεί, αλλοιώνει, βλάπτει, καταστρέφει, επεξεργάζεται, μεταδίδει, ανακοινώνει, τα καθιστά προσιτά σε μη δικαιούμενα πρόσωπα ή επιτρέπει στα πρόσωπα αυτά να λάβουν γνώση των εν λόγω δεδομένων ή τα εκμεταλλεύεται με οποιονδήποτε τρόπο, τιμωρείται με φυλάκιση και χρηματική ποινή και εάν πρόκειται για ευαίσθητα δεδομένα με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1 ) έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου (1.000.000) έως δέκα εκατομμυρίων (10.000.000) δραχμών, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα από άλλες διατάξεις.

5. Υπεύθυνος επεξεργασίας που δεν συμμορφώνεται με τις αποφάσεις της Αρχής, που εκδίδονται για την ικανοποίηση του δικαιώματος πρόσβασης, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 12, για την ικανοποίηση του δικαιώματος αντίρρησης, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 13, καθώς και με πράξεις επιβολής των διοικητικών κυρώσεων των περιπτώσεων γ', δ' και ε' της παρ. 1 του άρθρου 21 τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και με χρηματική ποινή τουλάχιστον ενός εκατομμυρlου (1.000.000) δραχμών έως πέντε εκατομμυρfων (5.000. 000) δραχμών. Με τiς ποινές του προηγούμενου εδαφίου τιμωρείται ο υπεύθυνος επεξεργασίας που διαβιβάζει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα κατά παράβαση του άρθρου 9, καθώς και εκείνος που δεν συμμορφώνεται προς τη δικαστική απόφαση του άρθρου 14 του παρόντος νόμου.

6. Αν ο υπαίτιος των πράξεων των παρ.1 έως 5 του παρόντος άρθρου είχε σκοπό να προσπορίσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος, ή να βλάψει τρίτον, επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα 10 ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δύο εκατομμυρίων (2.000.000) δραχμών έως δέκα εκατομμυρίων (10.000.000) δραχμών.

7. Αν από τις πράξεις των παρ.1 έως και 5 του παρόντος άρθρου προκλήθηκε κίνδυνος για την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος ή για την εθνική ασφάλεια, επιβάλλεται κάθειρξη και χρηματική ποινή τουλάχιστον πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) δραχμών έως δέκα εκατομμυρίων (10.000.000) δραχμών.

3. Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ).

Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ) αποτελεί σημαντική Αρχή στον χώρο του διαδικτύου . Σύμφωνα με το άρθρο 3 Ν. 2867/2000 αποτελεί την Εθνική ρυθμιστική Αρχή σε θέματα τηλεπικοινωνιών. Είναι ανεξάρτητη διοικητική Αρχή με έδρα την Αθήνα και απολαμβάνει διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας. Τα μέλη της Ε.Ε.Τ.Τ. κατά την άσκηση των καθηκόντων τους απολαύουν πλήρους προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας. Ο Πρόεδρος, οι Αντιπρόεδροι και τα υπόλοιπα μέλη της διορίζονται με απόφαση του υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών μετά από προηγούμενη επιλογή τους από τη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής με την αυξημένη πλειοψηφία των τεσσάρων πέμπτων των μελών της: Ως μέλη της Ε.Ε:Τ.Τ. επιλέγονται πρόσωπα εγνωσμένου κύρους, που απολαύουν ευρείας κοινωνικής αποδοχής και διακρίνονται για την επιστημονική τους κατάρτιση και την επαγγελματική τους ικανότητα στον τεχνικό, οικονομικό ή νομικό τομέα. Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, τα μέλη της Ε.Ε.Τ.Τ. δεσμεύονται από το νόμο, έχουν δε υποχρέωση τηρήσεως, των αρχών της αντικειμενικότητας και αμεροληψίας. O Πρόεδρος οι Αντιπρόεδροι και τα μέλη της Ε.Ε.Τ.Τ. υποχρεούνται στην τήρηση εμπιστευτικότητας εμπορικών πληροφοριών για τέσσερα (4) έτη μετά την εκούσια ή ακούσια αποχώρηση τους από την Ε.Ε.Τ.Τ..

4. Η νομική φύση του παροχέα υπηρεσιών (ISP - Internet Service provider)

Ιδιαίτερη σημασία για την ασφάλεια και την μυστικότητα του διαδικτύου έχει η συμμετοχή του παροχέα (τηλεπικοινωνιακών) υπηρεσιών. Αποτελεί μάλιστα ``κομβικό σημείο`` για τον εντοπισμό των παρανομιών και την συλλογή των αποδεικτικών στοιχείων, δεδομένου ότι, όλα τα στοιχεία (data) ``περνούν`` από τις εγκαταστάσεις του. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 2 περίπτ. Δ του Ν.2246/20.10.1994 φορείς παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα τα οποία παρέχουν στο κοινό τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες από καθεστώς ελεύθερου ανταγωνισμού με βάση την άδεια ή δήλωση ή έγκριση. Αποτελούν δηλαδή τηλεπικοινωνιακή επιχείρηση, για την λειτουργία της οποίας απαιτείται άδεια παροχής τηλεπικοινωνιακής υπηρεσίας. ΄Αδεια παροχής τηλεπικοινωνιακής υπηρεσίας είναι η ατομική διοικητική πράξη, βάσει της οποίας επιτρέπεται σε ορισμένη τηλεπικοινωνιακή επιχείρηση να παρέχει ελευθέρως και σε εμπορική βάση, καθορισμένες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, καθώς και να αναλαμβάνει κάθε αναγκαία δραστηριότητα για την ίδρυση ανάπτυξη ή επέκταση, εγκατάσταση και λειτουργία των απαιτουμένων για την εν λόγω παροχή διευκολύνσεων. Ορισμένοι παροχής υπηρεσιών είναι πολυεθνικές επιχειρήσεις, που παρέχουν πρόσβαση σε πολλές τοποθεσίες - θέσεις. Ο παροχέας τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών καλείται και φορέας παροχής υπηρεσιών (service provider) ή απλώς ``φορέας πρόσβασης`` (access provider).

Σύμφωνα με την με αριθμό ΥΑ 74.631/18.7.1995 Υπουργική απόφαση του Υπουργού Μεταφορών, που εκδόθηκε προς υλοποίησή του Ν 2249/94 (ρυθμίζει τις προϋποθέσεις και την διαδικασία υποβολής δηλώσεως για λήψη αδείας για την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητος στον τομέα των τηλεπικοινωνιών) για την λήψη της σχετικής αδείας, ο ενδιαφερόμενος οφείλει να υπογράψει και σχετική δήλωση του Ν. 1599/86 με την οποία να βεβαιώνει ότι, έχει λάβει γνώση του Κανονισμού, του Κώδικα Δεοντολογίας και των λοιπών διατάξεων, που διέπουν την άσκηση των τηλεπικοινωνιακών δραστηριοτήτων. Επίσης δεσμεύεται ότι, θα τηρεί τις απαιτήσεις που υπαγορεύονται από την Εθνική Aμυνα και την δημόσια ασφάλεια, ότι θα τηρεί τις διατάξεις τις σχετικές με την διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών και ότι θα αποφεύγει κάθε ενέργεια αθέμιτου ανταγωνισμού.

Ερώτημα γεννάται, για το κατά πόσο ο ίδιος ο παροχέας μπορεί να υπέχει ποινική ευθύνη, από αμέλεια ή και από (ενδεχόμενο) δόλο, για τις παρανομίες που ``περνούν`` από τις εγκαταστάσεις του, υποπίπτουν στην αντίληψή του και ουδέν πράττει για να σταματήσει την διάπραξή των. Ένα δεύτερο, εξ όσου σημαντικό ερώτημα είναι, το κατά πόσο μπορεί (νομοθετικώς) να υποχρεωθεί ο παροχέας να φυλλάτει τα δεδομένα που διέρχονται από τις εγκαταστάσεις του, για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα (π.χ. 48 ώρες), προκειμένου να τα παραδώσει στις Αρχές, σε περίπτωση που του ζητηθούν. Κάτι τέτοιο βέβαια θα επιβαρύνει οικονομικώς τον παροχέα, δεδομένου ότι θα πρέπει, τουλάχιστον να διπλασιάσει τον τεχνικό εξοπλισμό του.

 

 

Προηγούμενη Σελίδα        Η ΧΑΜΕΝΗ ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ - ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ        Προηγούμενη Σελίδα
Advertised by Ati Advertising on www.idx.gr