Eπικοινωνία στο Internet


Eπικοινωνία στο Internet

Η πληθώρα αλλά και η ποικιλία πληροφοριών που διατίθενται σε καθημερινή βάση, αποτελούν μία μόνο από τις πτυχές της τεράστιας και συνεχώς αυξανόμενης δυναμικής που εμφανίζει το Διαδίκτυο την τελευταία δεκαετία. «Επικοινωνία» είναι η λέξη-κλειδί. Αυτό κάνουν εκατομμύρια άνθρωποι από όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου μέσω του Internet: ανταλλάσσουν πληροφορίες, απόψεις, ιδέες και εμπειρίες.

Ζώης Ασημακόπουλος
Έντονη φιλολογία έχει αναπτυχθεί τον τελευταίο καιρό σχετικά με τις δυνατότητες επικοινωνίας που προσφέρει το Διαδίκτυο, αλλά και τις αλλαγές που η χρήση του μπορεί να επιφέρει στην καθημερινή μας ζωή. Πολύ συχνά, παρουσιάζονται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης σχετικές αναφορές αλλά και συζητήσεις, στις οποίες γνώστες και μη του αντικειμένου καλούνται να εκφράσουν απόψεις, προαναγγέλλοντας πολλές φορές εξελίξεις (αρνητικές συνήθως). Η κινδυνολογία είναι ένα στοιχείο που δεν λείπει και όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα την ελλιπή πληροφόρηση σχετικά με τις όποιες (θετικές ή αρνητικές) επιπτώσεις του Διαδικτύου στις ανθρώπινες σχέσεις. Ποια είναι όμως η πορεία και τα στάδια εξέλιξης της επικοινωνίας στον κυβερνοχώρο και πώς τελικά φτάσαμε σε αυτό το σημείο;

Το Διαδίκτυο ξεκίνησε τα πρώτα του βήματα προσφέροντας «μονόδρομη» επικοινωνία. Μπορούσε, δηλαδή, κάποιος απλώς να αποκομίσει πληροφορίες από ένα δικτυακό τόπο ή ftp ή στην καλύτερη των περιπτώσεων είχε τη δυνατότητα να συμπληρώσει κάποια φόρμα με τα προσωπικά του στοιχεία. «Αμφίδρομη» επικοινωνία επιτεύχθηκε με την έλευση του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, το οποίο έδωσε τη δυνατότητα σε δύο (ή περισσότερους) χρήστες να ανταλλάσσουν μηνύματα με μορφή κειμένου. Αυτό που έδωσε όμως μεγάλη ώθηση στη χρήση του Διαδικτύου ήταν η ανταλλαγή μηνυμάτων σε πραγματικό χρόνο, το γνωστό σε όλους «chat», αφού προσέφερε τη δυνατότητα σε πολλούς συμμετέχοντες να μοιράζονται ταυτόχρονα ιδέες και απόψεις. Εντούτοις, η ανθρώπινη επαφή δεν επιτυγχάνεται μόνο με ανταλλαγή μηνυμάτων. Οι άνθρωποι μιλούν και αυτό ήταν το στοιχείο, ο «συνδετικός κρίκος» που έλειπε, ώστε να αποκτήσει η επικοινωνία σε αυτό το επίπεδο την πληρότητα που της άξιζε.

Οι εξελίξεις στο Διαδίκτυο είναι ραγδαίες και η επικοινωνία μέσω αυτού δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Καινούριες μορφές αναπτύχθηκαν βασιζόμενες σε αυτές που αναφέραμε παραπάνω, οι οποίες, συμπαρασυρόμενες από την αλματώδη ανάπτυξή του, οδηγήθηκαν σε μια άλλη διάσταση, συμπεριλαμβάνοντας στις νέες δυνατότητές τους την ομιλία αλλά και την οπτική επαφή μεταξύ των χρηστών. Πλέον υπάρχουν αρκετές εκδόσεις λογισμικού που επιτρέπουν να συνομιλούμε στο Διαδίκτυο όπως ακριβώς και με τα συμβατικά τηλέφωνα, να βλέπουμε σε πραγματικό χρόνο τους συνομιλητές μας στην οθόνη του υπολογιστή μας, να ανταλλάσσουμε αρχεία ή ακόμη και να σχεδιάζουμε ταυτόχρονα σε ένα «λευκό πίνακα».

Τι ήταν όμως αυτό που έδωσε το αρχικό έναυσμα για την ανάπτυξη και την εξέλιξη της επικοινωνίας σε πραγματικό χρόνο; Όλα ξεκίνησαν το 1988 από το Πανεπιστήμιο του «Oulu» της Φινλανδίας, όπου ένας φοιτητής, ο Jarkko Oikarinen, δημιούργησε την πρώτη εφαρμογή IRC (Internet Relay Chat). Ο αρχικός σχεδιασμός του IRC έγινε με τη μορφή ενός προγράμματος πελάτη-εξυπηρέτη (client-server). Ο χρήστης με τη βοήθεια ενός προγράμματος-«πελάτη» (client program) από τον προσωπικό του υπολογιστή συνδεόταν μέσω του Διαδικτύου με ένα διακομιστή (IRC -Server). Η πρώτη αυτή εφαρμογή δοκιμάστηκε σε έναν υπολογιστή με τη συμμετοχή λιγότερων από είκοσι χρηστών.

Οι δικτυακές του δυνατότητες ελέγχθηκαν αρχικά σε μια ακολουθία τριών μηχανών στη νότια Φινλανδία. Με το πέρας των δοκιμών εγκαταστάθηκε στο διεθνές φινλανδικό δίκτυο FUNET και κατόπιν συνδέθηκε με το NORDUNET, το σκανδιναβικό κλάδο του Διαδικτύου. Μέχρι το Νοέμβριο του 1988, το IRC είχε πλέον εξαπλωθεί. Η έλευσή του έμελλε να αλλάξει ριζικά τη μέχρι τότε εικόνα της επικοινωνίας στο Διαδίκτυο προσφέροντας πολλές νέες δυνατότητες αλλά και καινούριες μορφές.

Μια προσπάθεια για συστηματική κατηγοριοποίηση αυτών των νέων μορφών μπορεί να γίνει με βάση τον τρόπο και το χρόνο που συντελείται η επαφή. Έτσι αποδεχόμενοι αυτόν το διαχωρισμό έχουμε:

Ασύγχρονες Μορφές

Παγκόσμιος Iστός (WWW)

Πρόκειται για τον πιο διαδεδομένο τρόπο διακίνησης πληροφοριών, όπου ο κάθε χρήστης μπορεί να εμφανίζει στον υπολογιστή ιστοσελίδες με τις πληροφορίες που τον ενδιαφέρουν, με χρήση των κατάλληλων προγραμμάτων που ονομάζονται φυλλομετρητές (browsers). Οι πιο δημοφιλείς εφαρμογές αυτής της κατηγορίας είναι τα Netscape Communicator και Internet Explorer.

Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο-Ταχυδρομικές Λίστες (E-Mail-Mailing Lists)

Το γνωστό σε όλους ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, όπως είπαμε και πιο πάνω, επιτρέπει την ανταλλαγή γραπτών μηνυμάτων μεταξύ δύο ή περισσότερων ατόμων. Πέραν αυτού, υπάρχει και η δυνατότητα επικοινωνίας με άτομα με τα οποία μοιραζόμαστε κοινά ενδιαφέροντα, τις ηλεκτρονικές διευθύνσεις όμως των οποίων δεν γνωρίζουμε και συνεπώς δεν μπορούμε να αναγράψουμε, όπως στην περίπτωση του e-mail. Αναφερόμαστε βέβαια στις ταχυδρομικές λίστες. Η διαδικασία λειτουργίας είναι απλή υπόθεση. Δεν έχουμε παρά να εντοπίσουμε τη λίστα με το θέμα συζήτησης που μας ενδιαφέρει και να καταχωρίσουμε την ηλεκτρονική μας διεύθυνση. Από αυτό το σημείο και έπειτα κάθε μήνυμα που θα αποστέλλεται στη διεύθυνση της λίστας θα τοποθετείται αυτομάτως και στο προσωπικό μας «mailbox».

Usenet News (Newsgroups)

Συζητήσεις στο Διαδίκτυο γίνονται μέσα από τα newsgroup, όπου, όπως είπαμε και στην προηγούμενη περίπτωση, ο καθένας μπορεί να εντοπίσει και να διαβάσει «άρθρα», αλλά και να αποστείλει τη δική του άποψη. Βασική διαφορά με τις ταχυδρομικές λίστες είναι ότι τα αποστελλόμενα «άρθρα» δεν τοποθετούνται στο «mailbox» του χρήστη, αλλά μένουν στο διακομιστή (news-server) που διαχειρίζεται αυτές τις συζητήσεις. Εκεί τα «άρθρα» ταξινομούνται ανάλογα με το θέμα τους σε κατηγορίες που ονομάζονται «ιεραρχίες».

Σύγχρονες Μορφές

Η ανάπτυξη λογισμικού υψηλής συμπίεσης αλλά και η αύξηση της ταχύτητας μετάδοσης δεδομένων επέτρεψαν την ανάπτυξη επικοινωνιακών μορφών που παρέχουν τη δυνατότητα σε δύο ή περισσότερους ανθρώπους να «συνομιλήσουν» σε πραγματικό χρόνο με χρήση ήχου ή /και εικόνας.

Συνομιλία Μέσω Κειμένου (Internet Relay Chat)

Πρόκειται για μια μορφή επικοινωνίας κατά την οποία με χρήση ειδικών προγραμμάτων (όπως icq, pirch κ.ά) συμμετέχουμε σε «δημόσιους χώρους» τα λεγόμενα chat-room όπου και μπορούμε ελεύθερα να ανταλλάσσουμε με τους άλλους συμμετέχοντες απόψεις για θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Συνήθως υπάρχει μια θεματική λίστα (κατάλογος) στην οποία μπορούμε να δούμε το θέμα προς συζήτηση που πραγματεύεται το κάθε chat room (χώρος συζήτησης). Άλλες φορές το όνομα κάθε «χώρου συζήτησης» ταυτίζεται με το θέμα συζήτησης και άλλες όχι. Ωστόσο έχουμε τη δυνατότητα αντ' αυτού να δημιουργήσουμε ένα δικό μας «chat room», με θέμα που εμείς επιλέγουμε, περιμένοντας από κάποιον ή κάποιους ενδιαφερόμενους να συμμετάσχουν στη συζήτηση. Η έλλειψη πάντως οπτικής και ηχητικής επαφής σε αυτό τον τρόπο επικοινωνίας, αρκετές φορές σημαίνει αδυναμία αναγνώρισης των συναισθημάτων των συμμετεχόντων στις συζητήσεις. Η προσπάθεια επίλυσης του συγκεκριμένου προβλήματος οδήγησε στην εμφάνιση ενός νέου γραπτού κώδικα, που με χρήση συμβόλων του πληκτρολογίου μπορούμε να εκφράσουμε τα συναισθήματά μας αλλά και να αναγνωρίσουμε αυτά των συνομιλητών μας.

Συνομιλία με Ήχο ή/και Εικόνα (Audio & Video Conference)

Πρόκειται για τη μορφή επικοινωνίας που γνωρίζει ιδιαίτερη άνθηση, αφού τα τελευταία χρόνια κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερο κομμάτι του δικτυακού κοινού. Αυτό συμβαίνει διότι προσφέρει σε όσους συμμετέχουν τη δυνατότητα ανταλλαγής πληροφοριών με εικόνα και ήχο σε πραγματικό χρόνο, πλησιάζοντας περισσότερο στην «πραγματική» επικοινωνία. Οι παράγοντες που συντέλεσαν στη ραγδαία ανάπτυξη και διάδοση αυτής της μεθόδου, είναι η αύξηση της ταχύτητας σύνδεσης με το Διαδίκτυο και η ανάπτυξη νέων αλγόριθμων συμπίεσης εικόνας και ήχου. Σε αυτή την περίπτωση η σύνδεση επιτυγχάνεται με χρήση κατάλληλων προγραμμάτων αλλά και εξοπλισμού.

 


Κεντρική σελίδα